Dit heeft geresulteerd in een frisse blik op de besturing/aansturing van organisaties, gebaseerd op concepten die hun waarde in de afgelopen decennia ruimschoots hebben bewezen: duurzaam organiseren op basis van vakmanschap, vertrouwen en verbinding.

Vakmanschap en vertrouwen
De bestuurlijke context  kenmerkt zich door een aantal paradoxen: verkennen versus beheersen, vernieuwen versus regelen, stimuleren versus koers bepalen en samenbrengen versus presteren. Het onderwijs kiest de laatste jaren sterk voor een structurele, instrumentele benadering. Als daarbij te veel nadruk gelegd wordt op het verantwoordingsperspectief (en niet op ontwikkelingsperspectief) leidt dit tot het bekende fenomeen van ‘bestuursdrukte’: regels, formulieren, benchmarks, protocollen, etc. Deze tendens wordt gecombineerd met een scheiding tussen beleid en uitvoering. Uitvoerders worden vaak te laat in de beleidscyclus betrokken; zij zijn eindpunt in beleid, in plaats van het startpunt.
Rijnlands besturen lost paradoxen op vanuit een ander perspectief en focust daarmee meer op het vakmanschap van de leerkracht, het vertrouwen dat nodig is om die leerkracht in zijn kracht te krijgen en houden en het stimuleren van collectieve leerprocessen binnen de organisatie: een professionele leergemeenschap.

Verbinding
In de afgelopen jaren heeft APS samen met besturen en directies praktijken ontwikkeld die gericht zijn op het verbinden van de bestuurlijke werkelijkheid en de werkelijkheid van de leerkracht in de klas. In de praktijk blijkt namelijk dat er een spanningsveld ligt in de samenwerking tussen bestuurders en schoolleiders, omdat zij vanuit verschillende werkelijkheden (domeinen) opereren. De meeste spanning zit in het overlappende gedeelte, daar waar ‘leiding’ en ‘professionals’ bijvoorbeeld beslissingen moeten nemen die beide partijen aangaan. Juist hier zit de mogelijkheid van dialoog, om elkaar te vinden vanuit gedeelde betekenisgeving voor te nemen beslissingen en te dienen doelen. ‘Verbinden’ is hier het sleutelwoord tussen verticaal aansturen en horizontale democratie. Het verbinden van organisatiedoelen, schooldoelen en persoonlijke doelen; het verbinden van betekenissen, het verbinden van organisatiedelen, partijen en beleidsterreinen.

Rijnlands aanbod voor besturen
Vanuit welk perspectief u als bestuurder ook stuurt, voor ieder van u geldt dat u zich moet kunnen verplaatsen in meerdere alternatieve (deels rivaliserende) werkelijkheden en denkmodellen. Afhankelijk van de situatie zult u uw positie steeds opnieuw moeten bepalen en keuzes maken voor passende interventies.

Ondersteuning door APS
Ervaren consultants van APS willen u graag ondersteunen bij het maken van die keuzes door de verbinding te leggen tussen de horizontale en verticale processen in de keten. Mocht u interesse hebben in deze Rijnlandse manier van besturen of leidinggeven, of u wenst nadere informatie, dan kunt u te allen tijde gebruikmaken van een vrijblijvend adviesgesprek.